احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1021
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
ريشهء مض خواص درمانى : آب جوشاندهء آن را بنوشيد . براى رفع ناراحتىهاى پس از زايمان نافع است . گياه منداب نامهاى ديگر : جرجير - خردل برّى . Eruce - Rocket - Roquette . مشخصات : گياهى است از خانوادهء , Cruciferae يك ساله و كوتاه كه بلندى آن حدود شصت سانتيمتر است . برگهاى آن بريدگى عميق دارد بهطورى كه در مورد بعضى از برگها پهنهء برگ به چند لوب يا قطعه تقسيم مىشود . ظاهر گياه مثل ترب است ولى برگهاى منداب در اثر فشردن بوى نامطبوعى مىدهد . گلهاى آن درشت به رنگهاى زرد كمرنگ يا صورتى كمرنگ كه در گلبرگها خطوط بنفش رنگ نامحسوسى ديده مىشود . ميوهء آن كمى دراز و مخروطى به طول 3 - 5 / 1 سانتىمتر و ضخامت 5 - 3 ميليمتر است كه در داخل آن تخمهاى منداب قرار دارند . اين گياه در اغلب مزارع غلات ايران بخصوص در گيلان و مازندران و گرگان و در آذربايجان در خوى و تبريز ، در كرمانشاه در قصر شيرين ، در اراك ، اهواز ، لرستان ، ايلام ، مهران و در فارسى در بوشهر ، جهرم ، شيراز ، لار و در بندرعباس در ميناب و در خراسان در بجنورد و راه بين مشهد و قوچان و در بيرجند و قائنات و در اطراف تهران در كرج و در سمنان ، دامغان - يزد و بين قم و جندق ديده مىشود . برگ منداب خواص درمانى : اگر بهطور خام در سالاد مخلوط و مصرف شود . محرك و مقوى معده و ضدّ كمى ويتامين C مىباشد . تخم منداب تركيب شيميايى : حدود 30 درصد روغن ثابت - حدود 30 درصد پروتئين در آن وجود دارد .